Ä°Åž A N A L Ä° Z Ä° N E D Ä° R ?
İşlerin doğru, etkin ve ayrıntılı biçimde değerlendirilmesi amacıyla, örgütte
yer alan her işin ayrı ayrı niteliğini, inceliğini, gereklerini,
sorumluluklarını ve çalışma koşullarını bilimsel yöntemlerle inceleyen ve bilgi
toplayan bir tekniktir. İş Analizlerinde; Gözlem, Soru, Karma ve Anket
yöntemleri kullanılmaktadır İş analizi sayesinde belirli bir işte çalışanın : *
Ne yaptığı, * Nasıl yaptığı, * Neden öyle yaptığı, * Ne kadar becerili olması
gerektiği, belirlenir. İş analizinin kapsamına aşağıda belirtilen faktörler
girmektedir : Fiziksel kapasite, Genel yetenek, zeka (karar verme, insiyatif
kullanma, sorun çözme, otonomi), Özel yetenek (beceri , zihinsel ve bedensel
yetenek ), Gereken marifetlerin ( öğrenim veya temel bilgi ) ve işin
yapılabilmesi için gerekli olan iş bilgisinin derecesi ölçülür.
İ Ş A N A L İ Z İ N İ N Ö N E M İ :
İş analizlerinin önemi, onların kimler tarafından kullanıldığında yatar.
Organizasyonlarda başta personel müdürü olmak üzere diğer personel uzmanları,
üretim bölümü ve diğer komuta yöneticileri, sendika yöneticisi ve işi bizzat
yapan personelin kendisi de iş analizlerinden faydalanır. İş Analizleri;
İşletmelerde mevcut durumu ortaya koyarak yöneticilerin yeni hedefler
belirlemesine ve belirlenen hedeflere ulaşmasına yardımcı olur. İşletmelerin,
işletme içi ve işletme dışı faktörlerin değişimine ayak uydurmalarında daha
hızlı ve hazırlıklı olmalarını sağlar. Verimlilik açısından kalite, maliyet,
çalışanın tatmini gibi konularda daha rasyonel karar alınmasını sağlar. Yaşayan
gerçekleri, sorunları, aksayan yönleri ve mevcut hataları ortaya çıkarır. · İş
analizlerinden elde edilen verilerle iş tanımları, iş gerekleri ve meslek
standartları oluşturulmaktadır. İş Analizi, işlerle ilgili bilgileri toplayan
bir mekanizma; iş tanımları, iş gerekleri ve meslek standartları ise toplanan bu
bilgileri sistematik ve bilinçli bir şekilde sunan bir tekniktir.
Ä°Åž TANIMLARININ KULLANILDIÄžI ALANLAR
Çalışanların, görevlerini, sorumluluklarını ve kendisinden beklenenleri daha iyi
anlayıp işi hakkında bilinçlenmesinde yardımcı olur. Çalışanın; performansı, işi
doğru ve standartlara uygun olarak yapıp yapmadığı, yetki ve sorumluluklarının
derecesi ve iş koşulları hakkında gerekli bilgileri sağlar. Verimlilik açısından
yeniden ele alınması gereken noktalar saptanarak, iş basitleştirme yönteminin
geliştirilmesini sağlar. İşe alma ve işten çıkartma kriteri olarak kullanılır.
Örgüt bilincinin oluşmasını sağlar. İşin yapısına göre, personele verilebilecek
ücret dışı hakların tespit edilmesine yardımcı olur.
Ä°Åž GEREKLERÄ°NÄ°N KULLANILDIGI ALANLAR
Çalışanın; yetenek, çaba, sorumluluk ve çalışma koşullarının belirlenmesini
sağlar. Personel ihtiyacının belirlenmesine, personel bulma ve seçimine , işe
yerleştirme, tayin ve terfisine yardımcı olur. Eğitim programlarının daha
rasyonel hazırlanmasını sağlar. Çalışan elemanın performansını ölçen
standartların belirlenmesini sağlar. Çalışanlar ile yöneticileri arasında,
görevler açısından çıkabilecek sorunların çözümüne yardımcı olur. İşe ait ücret
değerlendirmesinin yapılmasını sağlar.
MESLEK STANDARTLARININ KULLANILDIÄžI ALANLAR
Standart meslek unvanları ile standart meslek kodları belirlenerek ulusal ve
uluslararası ortak dil kullanım birliğini ve işgücü transferlerinin doğru olarak
yapılmasını sağlar. İstihdam edilen işgücünün mesleklere göre dağılımı ve
istatistiki sonuçlarının ortaya çıkartılarak, uluslararası istatistiki
sonuçlarla mukayesesini sağlar. Ulusal meslekler sözlüğü hazırlanarak, meslekler
hakkında bilgi almak isteyenlere yardımcı olunur. İş piyasasına katılacak olan
yeni işgücünün, yeteneklerine uygun mesleği seçmesine yardımcı olur. Meslek
değişimine ihtiyaç duyanların, meslek değiştirmelerine yardımcı olur. İşverenler
İçin Faydaları İş görenin verimliliğini ve performansını artırır. İşletme içi iş
tanımlarının meslek standartları ile ilişkilendirilmesini sağlar. İş gören
bulma, seçme ve eğitim maliyetlerini azaltır. İş başvurularının daha kolay
değerlendirilip uygun adayların seçilmesini sağlar. Uzun vadeli işgücü
sürekliliğini ve elde tutulmasını sağlar. İş görenin çalıştığı alandaki yükselme
olanaklarını göz önüne serer. İşverenin, çalışanın performansındaki
beklentilerini ortaya koyar. İşgücünün standartlara uygun olarak gelişimini
sağlar. İşçi sağlığı ve iş güvenliğini artırıcı önlemler alınmasına katkıda
bulunur. İş Görenler İçin Faydaları Çalıştığı alandaki olası başarılarının neler
olduğunu anlamasını sağlar. Bilgi ve becerilerinin düzeyini sınamasına olanak
verir. İşbaşındaki performansını belgeler. Almış olduğu eğitim ve öğretimin
yeterliliğini ve etkinliğini onaylar. Çalıştığı kuruluşun ve iş arkadaşları
grubunun verimli bir üyesi haline gelmesini sağlar. Uygun meslek seçimine
katkıda bulunur. İş başvurularında daha başarılı olmayı sağlar. Devlet İçin
Faydaları Türk Meslekler Sözlüğü'nün hazırlanmasına temel teşkil eder. Eğitim
programlarıyla, iş yaşamının talepleri arasındaki uyumu sağlar. Avrupa Birliğine
uyum sürecinde, uluslararası meslek standartlarına uygun milli meslek
standartlarının oluşturulmasında kullanılır. Kariyer planlamasında ve seçimlerde
uygun ve doÄŸru bilgilerin verilmesini saÄŸlar. Ä°stihdam edilebilir becerilerin
tanımlanmasını sağlar. Mesleki eğitim ve diğer eğitim kurumları ile endüstri
kuruluşları arasındaki işbirliğinin artmasını sağlar. Özürlülere uygun iş
bulunup, rehabilite edilmelerine katkıda bulunur.
